Image Image Image Image Image

DUNAMI a PODKARPACIE

Podkarpacie oczami i innymi zmysłami „Dunami”

Zaczniemy od wiersza:

 Zbigniew Herbert

Podróż

Jeśli wybierasz się w podróż niech będzie to podróż długa 

wędrowanie pozornie bez celu błądzenie po omacku 

żebyś nie tylko oczami ale także dotykiem poznał szorstkość ziemi 

i abyś całą skórą zmierzył się ze światem (…)

(…)

powtórka świata elementarna podróż 

rozmowa z żywiołami pytanie bez odpowiedzi 

(…)

wielkie pojednanie

Podkarpacie pobudza zmysły – kolorami, zapachami, fakturą krajobrazu. Twoje ciało w tej przestrzeni rozkwita pod wpływem płynących zewsząd bodźców. Nastaw się na odbiór.

Dla nas Podkarpacie to przestrzeń naturalnego piękna, zieleni, różnorodności. Kraina łagodnych wzniesień, pofalowana, nigdy monotonna, możesz mieć pewność że nigdy Cię nie znudzi. Żywioły wydają się tu osiągnąć równowagę, stąd bierze się pewnie spokój jaki niosą z sobą wędrówki po tej części Polski. 

Kto szuka różnorodności w przyrodzie, w krajobrazie – tu ją znajdzie. 

W tej przestrzeni możesz odbyć także podróż, być może najważniejszą,  wgłąb siebie.

Dla nas szczególnie bliski jest Rzeszów, Krosno i okolice. Tu żyjemy, pracujemy, kochamy, odpoczywamy, szukamy inspiracji w najprostszych sytuacjach, w najbliższych nam okolicznościach.

Gdy potrzebujesz krótkiego  i szybkiego „resetu”

Każdy z nas potrzebuje się czasem oderwać. Możemy to uczynić na łonie przyrody, wyprawiając się na krótką choćby wycieczkę na wzniesienie: Kąkolówka – Ujazdy (ok. 30 km od Rzeszowa). Na szczycie wzgórz otaczających Błażową, pośród pól, przy wiejskich dróżkach rozrzuconych jest parę domków.  Przed Tobą roztoczy się piękny widok na pobliską Kąkolówkę i leżące w dole wioski. To jedno z najpiękniejszych miejsc w okolicy. 

Możesz poczytać więcej:

http://podkarpackie.regiopedia.pl/wiki/rezerwaty-przyrody-mojka-i-wilcze-na-terenie-gminy-blazowa

http://www.strzyzow.krosno.lasy.gov.pl/rezerwat-mojka-#.V1SIqeRnVrI

W ramach szybkiego relaksu możesz się wybrać po prostu na spacer po parku w położonym niedaleko Rzeszowa Łańcucie: http://www.zamek-lancut.pl/pl/

Na terenie łańcuckiego ogrodu znajdziecie  piękne drzewo – wielki miłorząb japoński z listkami jak wachlarzyki. Jesienią można zebrać liście i suszyć między kartami grubej księgi. Z zasuszonych listków mogą potem powstać piękne artystyczne kompozycje.

Bardzo kojącym miejscem jest wieś Przylasek koło Rzeszowa. W nieco baśniowym lesie,    znajduje się źródełko. To naprawdę urzekające, spokoje miejsce, położone zaraz za granicami miasta Rzeszowa, pozwalające na chwilę odpoczynku i relaksu. 

http://podkarpacie.wyjade.pl/hermanowa/jeziora-zrodla-wodospady/zrodelko-studzianka-w-przylasku-18

Kolejny ciekawy punkt na mapie okolic Rzeszowa  to tężnia solankowa w Sołonce (na terenie gminy Lubenia, zaledwie 24 km od Rzeszowa). Wyobraźcie sobie czas, kiedy  tereny Podkarpacia pokryte były ciepłym morzem (ok. 23−5 mln lat temu). Źródło słonej wody w Sołonce jest pozostałością okresu mioceńskiego, jest to część tzw. solanek podkarpackich występujących wzdłuż Pogórza Karpackiego w pasie solanek sanocko-przemyskich w zachodniej części żup ruskich. Wstęp wolny… i czujesz się obdarowany przez Naturę i drugiego człowieka.

Tutaj w spokoju szumiącego lasu usłyszysz muzykę spadających kropelek. Odetchnij głęboko, wdychaj zdrowie, inhaluj umysł.

http://www.polskaniezwykla.pl/web/place/3143,solonka-teznia-solankowa.html

Inna tężnia solankowa, położona wprawdzie trochę dalej od Rzeszowa (ok 80 km), ale także warta odwiedzenia, znajduje się w Rudawce Rymanowskiej. Tężnia ta położona jest na terenie Ośrodka Wczasów Zdrowotnych “Rudawka”. Dostępna jest dla wszystkich chętnych bezpłatnie. Jakie to ciekawe i piękne, że Ziemia daje nam skarby ze swojego wnętrza – solanka bije ze źródła na głębokości 1000 m. Zawiera m.in. jod, brom, magnez, potas, sód, żelazo. Działa leczniczo na schorzenia układu oddechowego, zatok, nadciśnienie tętnicze oraz nerwicę. Po gałązkach tarniny delikatnie z góry spływa solanka rozbijając się o poszczególne gałązki. Wśród zapachów i  dźwięków  całym sobą możesz wchłaniać drogocenne substancje. Atmosfera tajemniczości, magia prosty.

Ośrodek wczasowy w Rudawce Rymanowskiej to miejsce skromne, bezpretensjonalne, spokojne. Jeśli nie oczekujecie super luksusu, to warto pokusić się o wypad z noclegiem. Okolica daje wytchnienie. Będzie to dobra ucieczka od odgłosów miasta, takie zjechanie na boczny tor. Odpoczynek i wyciszenie. Tężni towarzyszą: stadnina koni,  gastronomia, boiska sportowe, korty oraz domki noclegowe. Nieopodal w dolince płynie spokojnie rzeka Wisłok. Usiądź  na dłuższą chwilę na brzegu, wejdź w nurt rzeki, medytuj, oddaj się niemyśleniu – zdolności tak naturalnej, a niestety zapomnianej we współczesnym świecie. 

http://przelomywisloka.pl/rudawka/teznie-solanki/

Coraz dalej od Rzeszowa

Mocium panie… me wezwanie… Pamiętacie zapewne słynną postać Cześnika?

„Tu mieszkamy, jakby sowy;

Lecz co gorsza, że połowy

Drugiej zamku — czart dziedzicem”

Autorem tych słów jest rzecz jasna Aleksandr Fredro. 

Będąc na Podkarpaciu koniecznie zaglądnijcie na Zamek Kamieniec w Korczynie-Odrzykoniu znany  z komedii “Zemsta” Aleksandra Fredry

Tym razem pora na dotyk przeszłości i ciepło nagrzanych słońcem skał. Krótka wspinaczka na  wzgórze i już jesteś na znanych z “Zemsty” ruinach zamku Kamieniec koło Krosna.   Jest to warownia obronna z XIV w. położona na skalnym wzgórzu. Cudny widok. Można spojrzeć w dal. Czasem trzeba zmienić punkt widzenia, z góry lepiej widać. Bądźcie czujni szczególnie po zachodzie słońca, bo… ;-) niekiedy zamek nawiedza tajemnicza postać Małej Pani. To karliczka Kasia. ”Jej niewielką postać, odzianą w zieloną renesansową suknię, widywano już przed wojną, na dziedzińcu górnego zamku. A szczęśliwcy mogą ją spotkać także i dziś; najczęściej tuż po zachodzie słońca. Podobno czasem słychać też jej śmiech.” -    opowiada kustosz zamku Andrzej Kołder.

W zamku możesz spędzić trochę czasu na warsztatach twórczych, niech Twoje dłonie dotkną gliny – artystycznie, dynamicznie: http://zamekkamieniec.iq.pl/

http://podroze.onet.pl/na-weekend/zamek-kamieniec-w-korczynie-odrzykoniu-znany-z-komedii-zemsta-aleksandra-fredry/vm7dh

Skoro o wzgórzu mowa, to na Podkarpaciu mamy pagórki, góry i górki, m.in. Bieszczady.

O Bieszczadach można pisać i pisać …

Śpiewać także można:) Posłuchjmy:

https://www.youtube.com/watch?v=7scH1OQgfBQ

„Anioły są całe zielone

Zwłaszcza te w Bieszczadach

Łatwo w trawie się kryją

I w opuszczonych sadach

W zielone grają ukradkiem

Nawet karty mają zielone

Zielone mają pojęcie”…

Bieszczady – jeszcze dzikie, niezadeptane, pełne pomników przyrody, wiatru, łagodnych wzniesień. Są piękne o każdej porze roku. A jesienią – cóż tak pięknej palety kolorów jeszcze nie widziałeś! Jest to swoista terapia kolorami. 

http://podkarpackie.travel/pl/bieszczady-ppr

O innych atrakcjach – górach i dolinach czytajcie tu:

http://podkarpackie.travel/pl/przewodnik-po-regionie-ks-b

Podkarpacie jest niczym zielony ocean, w którym możesz nurkować, pływać, dryfować dotykając całym sobą pięknych miejsc. Więcej o tych wyjątkowych skarbach zielonego oceanu: 

http://www.zielonepodkarpacie.pl/obszary-chronione/pomniki-przyrody/

Szczególnie bliski jest nam wodospad w Iwlii. Żywioł wody rzucił na nas urok – pooglądajcie zdjęcia z sesji filmowej przy wodospadzie. 

https://www.youtube.com/watch?v=w_gKFYNjOGM 

Miejsce inspirujące, szemrzące, szeptające. Wystarczy nauczyć się słuchać. Krzyk kamienia, glissando kropelek, śpiew wody… 

Drugim takim wyjątkowym i magicznym miejscem jest dla nas  Dolina Kluczwody (wieś Wierzchowie k. Białego Kościoła, gm. Wielka Wieś.) Jest to już wprawdzie, województwo małopolskie, lecz tak blisko nas. W Jaskini Wierzchowskiej Górnej (m. in)  (http://www.jaskiniawierzchowska.pl/) powstał nasz film „BODYWEATHER – THE SKIN STORY (dance film) : https://www.youtube.com/watch?v=ZnfQwz8eCh4

Pamięć o przeszłości, surowość, przestrzeń 

Jeśli chcesz zadumać się nad sprawami trudnymi, spojrzeć w przeszłość, to warto udać się do  Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów (MPRŻ) w Markowej (24 km od Rzeszowa). To także okazja do spotkania z dobrą architekturą. Budynek Muzeum  został zaprojektowany przez Nizio Design International – cenionego twórcę w dziedzinie nowoczesnych muzealnych rozwiązań architektonicznych. Jest to minimalistyczna i surowa bryła, swoim kształtem nawiązująca do prymitywnego wiejskiego domu. 

http://muzeumulmow.pl/pl/

Beskid Niski – ślady, pamięć, dzikość

Kontynuując temat pamięci – spośród mało znanych, a zarazem mało jeszcze uczęszczanych miejsc możemy Wam polecić Beskidzką Trasę Kurierską “JAGA-Kora”.  Jest to rekonstrukcja historycznego szlaku kurierskiego Komendy Głównej ZWZ AK prowadzącego przez teren Beskidu Niskiego, funkcjonującego w latach 1940-1945. 

Główny partner Lokalnej Organizacji Turystycznej “Beskid Niski” w realizacji tego przedsięwzięcia czyli Centrum Sportu i Rekreacji Uniwersytetu Rzeszowskiego oraz Sekcja Turystyczna “Watra” KU AZS organizował w rożnych formach (na nieoznakowanym jeszcze szlaku kurierskim) wiele imprez rekreacyjno-edukacyjnych (rajdy piesze, narciarskie, rowerowe, konne) dostępne nie tylko dla studentów, ale także otwarte dla wszystkich pragnących poznać uroki i ciągle jeszcze nieodkryte tajemnice Beskidu Niskiego wpisane w historyczne dziedzictwo wolnej i niepodległej dziś Ojczyzny, która była niespełnionym snem Beskidzkich Kurierów. 

Dlaczego trasa ta jest nam szczególnie bliska? Wśród herosów tego szlaku wymieniona jest FRANCISZKA RÓŻOWICZ ps. “Babcia” (1886-1978) a prywatnie prababcia Marty Berdel-Dudzińskiej związanej z naszym Studio. http://www.beskidniski.org.pl/jaga-kora/herosi.php

Żołądek, smaki i zapachy

“Wędruj własną drogą, kosztuj swego chleba i pij wino, aby radować serce swoje” Ekleziasz.

Podczas swojej wędrówki po Podkarpaciu pamiętaj o dobrym, zdrowym, radującym ciało i duszę posiłku. 

Podróżuj ze smakiem. O smakach naszego regionu dowiesz się więcej tutaj:

http://www.podkarpackiesmaki.pl/pl/kulinaria-podkarpackie/aktualnosci/art816,szlak-kulinarny-podkarpackie-smaki-zaprasza.html

Warto wiedzieć, że: “Wino to nauczyciel smaku, wyzwoliciel duszy i światło inteligencji” Paul Claudel.

Jak piszą tutejsi winiarze: „Podkarpackie wino jest jak Podkarpacie – jedyne w swoim rodzaju, zagadkowe, kuszące swoją różnorodnością przyrodniczą i kulturową, wciąż odkrywane na nowo przez rzesze szukających wrażeń turystów i wysoko cenione przez tych, którzy już je poznali.”

Warto podkreślić, że to właśnie na Podkarpaciu rozpoczęło się odradzanie współczesnego winiarstwa polskiego i to tu właśnie najdynamiczniej się rozwija. Winnice położone są w pięknych terenach, każda z nich ma w sobie coś wyjątkowego, a przede wszystkim za takim przedsięwzięciem stoją ludzie z pasją.  Możesz zwiedzać, smakować, odpoczywać, rozmawiać. To także czas na ciekawe spotkania.

Przydatne informacje o podkarpackich winnicach:

http://www.naszewinnice.pl/polskie-winnice/prezentacja-winnic/woj-podkarpackie

http://www.winiarzepodkarpacia.pl/o-nas/podkarpackie-winiarstwo

Przestrzeń – słowo wieloznaczne, pełne kontekstów, jest jak magnes, przyciąga nas, powoduje, że przemieszczamy się, szukamy. 

„Człowiek potrzebuje do życia przestrzeni, światła, porządku, tak jak pożywienia i posłania” – Le Corbusier

Nie sposób pisać o wszystkim. To tylko parę zaledwie impresji na temat Zielonego Podkarpacia. To teren pogranicza, gdzie stykały się i nadal stykają różnorodne kultury. 

Jeśli zechcesz, sam znajdziesz w tej przestrzeni swoje miejsca, oswoisz strumyki, ogrzejesz kamienie, będziesz miał ulubione ścieżki i drzewa do długich rozmów. Stworzysz własną somatyczną, zmysłową mapę Podkarpacia. 

Pochodzący z Chin amerykański profesor geografii, przedstawiciel geografii humanistycznej  Yi-Fu Tuan mówi, że przestrzeń i miejsce to zwykłe słowa, które określają powszechne doświadczenia. Przestrzeń  to wolność, miejsce to bezpieczeństwo. 

Filozof J. Tischner przypomina: „Podstawowym owocem gospodarowania są narodziny miejsca. <> – powiedział Rilke”. 

Niech więc rodzą się Twoje miejsca na Podkarpaciu. Będzie to wówczas Twoje Podkarpacie. Jeśli zechcesz, podzielisz się z nami swoim spojrzeniem na nasz region. Czekamy. :)

Tu i Tam

jesteśmy Tu

zmierzamy do Tam

Będąc Tam

Szukamy wciąż miejsca

w Przestrzeni

Tęskniąc za Czasem

A tu Brak czasu

W drodze pomiędzy

zanurzamy się 

w rację bytu

szukając tożsamości w napotkanych osobach

Pomiędzy bratamy się

żeby znów pójść

tamtędy

owędy

Tutejsi

Tamtejsi

Do wiecznego Gdziekolwiek

Marta Berdel-Dudzińska

W opracowaniu skorzystano z fragmentów artykułu:  Konteksty przestrzeni, w: Przestrzeń i nieruchomości jako przedmiot prawa administracyjnego”, Marta Berdel-Dudzińska, Lexis Nexis, Warszawa 2012, s. 411-437.

Ciekawe LINKI:

http://veturo.pl/polska/ciekawe-miejsca/bieszczady/96/rzeszow-atrakcje-ciekawe-miejsca-veturo/

www.podkarpackie.travel/pl

http://www.beskidniski.org.pl/

http://www.skarbypodkarpackie.pl/

******